Inga Lill Sigga Mikkelsen (UiT Vuona arktalasj universitiehtta)

Konrad Nielsena luottajt guorrat – Sáme gålledáhtá vuodon AI-ræjdojda

Konrad Nielsen metåvdålattjat guoradaláj ja gåvvidij luohtedahtte iednegielagij gielav. Sån vuododij ietjas bargov gielladáhtáj majna lij alla kvalitiehtta ja mij lij tjårggådit dárkestuvvam ja tjoahkkiduvvam – sujna lij dutkamdáhtá vuodon majt uddni lijma klassifisierit gielalasj gålledáhtán. 

Uddni rahpi AI-ræjdo ådå vejulasjvuodajt sámegielaj ælládahttemij ja adnuj, valla jus dáhtámasjijnna galggá luohtedahtte ja oalle sámegielav buvtadit, de dárbaj AI, jur Konrad Nielsena láhkáj, gålledáhtáv dási. Gå máhttelisvuoda ælládahtátjit iemeálmmukgiejat ja daj anov lasedittjat AI-ræjdoj baktu dágástaláduvvá, de álu váruduvvá jut dákkir gålledáhtá juo gávnnu giellasebrudagájn ja la sadjihin dáhtámasjijnajda. Dábálattjat ij la huoman nav, ja dadi bahábut la dát aj dille julevsámegiela hárráj.

Dán lågådallamin dágástaláv ja vuosedav konkrehta buojkulvisáj, gåktu julevsáme dáhtá uddni vuojnnu ja gullu. Julevsámegiela tjállemvuohke dåhkkiduváj jagen 1983, ja dalloj ællim vargga aktak oadtjum låhkåm- ja tjállemoahpov. Vuostasj lågejagijt tjállemgiela dåhkkiduvvama maŋŋela lidjin danen tjálalasj ådåálgge gudi tjállin, sihke tjálle ja korrektuvralåhkke lidjin jur áttjak ietja låhkågoahtám ja tjállegoahtám julevsámegielav. Esski jagen 2007 almoduváj julevsáme tjállemdárkástus mij gávnná ortografijjalasj vigijt ja nav viehket tjállijt dakkir vigij.  Julevsáme ælládahttema diehti li aj moadda ådåálgge ja nuppátgielaga julevsáme giellasebrudagán, sij buvtadi julevsáme tevstajt ja jiednabáttijt majn diedon li gielalasj vige. Båhtusin la jut julevsáme dáhtá mij la sadjihin AI-hárjjidahttemij la guhkken ierit dat gålledáhtás majt dárbahip jus AI-ræjdo galggi buvtadit julevsámegielav nårma milta.  

150 jage maŋŋela vierttip danen Konrad Nielsena luottajt guorrat: dáhtá mij la vuodon bargguj viertti Konrad Nielsena dásen. Kvalitiehtta viertti midjij guovdátjin, vierttip dáhtáv tjoahkkit kvalitiehtalasj ævtoj milta, dárkestit ja divudit dáhtáv ja dokumentierit gut la dáhtáv buvtadam ja man láhkáj dáhtá l buvtaduvvam. Lågådallamin argumentieriv jut vádne gålledáhtás la julevsáme giellasebrudahkaj hásstalussan jus AI:ajn galggap buvtadit oalle julevsámegielav.