Skip to main content

Eino Koponen: Vearbbat 'antaa; å gi' ja 'myydä; å selge' 1600-logus prentejuvvon sámegiel girjjiin

Eino Koponen (Helsset)

Vearbbat 'antaa; å gi' ja 'myydä; å selge'  1600-logus prentejuvvon sámegiel girjjiin

Jagiin 1619 – 1669 Ruoŧas olggosaddojuvvojedje 10 girjji, maid almmustuvvanjahki, kategoriija, olggosaddi ja sámegiel siidduid lohku (sullii) oidnojit vuollin orru tabeallas.

 

1619     Áppes                                               Nicolaus Andreae          10

1619     Meassogirji                                       Nicolaus Andreae          70

1633     Káhtekismmos                                  Olaus Niurenius            20

1638     Áppes                                               (Anonyma)                    10

1648     Girkogiehtagirji                                  Johannes Tornaeus    950

1667     Áppes                                                Olaus Graan                 20

1667     Káhtekismmos                                   Olaus Graan                 30

1667     Gažaldagat káhtekismosis                 Olaus Graan                 20

1668     Gažaldagat káhtekismosis      Olaus Stephani Graan                 60

1669     Girkogiehtagirji                              Olaus Stephani Graan               280

 

Girjjiin 7 oaneheappo (3 áppesa, 2 káhtekismosa, 2 káhtekismosa čilgehusgirjji) ledje jurddašuvvon dábálaš olbmuide ieža lohkama várás; 3 viidáseappo (meassogirji ja 2 girkogiehtagirjji) ledje oavvilduvvon báhpaide, geat lohke daid dábálaš olbmuide kirkus. Girjjiid olggosaddit ledje Ruoŧa Sámi searvegottiid báhpat, ja 2 dain (Olaus Graan ja Olaus Stephani Graan) leigga eatnigiel sápmelaččat. 

Vearba ’myydä; å selge’ gávdno dušše 2 viidáseamos girjjiin, mat sisttisdollet ee. buot girkojagi bassebeaivviid evangeliumteavsttaid. Torneausa girkogiehtagirjjis vearban lea dáláš julevsámegiela vuobddet-vearbba vástta, Graana girkogiehtagirjjis dáláš lullisámegiela doekedh-vearbba vástta.

Vearba ’antaa; å gi’ lea dábálaš buot girjjiin. Buot girjit earret káhtekismosa čilgehusgirjjiid sisdollet Áhčče-min rohkkosa, gos dát vearba gávdno oktii dahje guokte háve. Dan rohkkosis orru vearba lea Nicolaus Andreaes ja Olaus Niureniusas dáláš anársámegiela addeliđ-vearbba vástta, anonyna áppesis, Johannes Tornaeusas ja Olaus Graanas dáláš julevsámegiela vaddet-vearbba vástta ja Olaus Stephani Graanas waddel, mas ii leat vástta dáláš sámegielaid sátnegirjjiin. Seammá vearbbat gávdnojit seammá girjjiin eará báikkiinnai go Áhčče-min rohkkosis, muhto Nicolaus Andreae, Olaus Niureniusa ja Olaus Stephani Graana girjjiin lea mearkkašumis ’antaa; å gi’ dábálaš maiddái dáláš julevsámegiela vuobddet-vearbba jietnadatvástta.

Ovdaságas guorahallojuvvojit gárggiideamit, maid boađusin 1600-logu girjjiin gávdnojit mearkkašumis ’antaa; å gi’ maiddái vearbbat, mat eai fástit Ruoŧa sámegielaid dáláš giellageavahusa.