Muhtin oahpuin galgá dahkkot dohkálašvuođaárvvoštallan das ahte leat go studeanttas fágalaš ja persuvnnalaš eavttut mat dárbbahuvvojit studeret ja doaibmat ámmáhis masa leat váldime oahpu. 

• Dohkálašvuođaárvvoštallan lea vuođđuduvvon Universitehta- ja allaskuvlalága § 12-3 ja Universitehta- ja allaskuvlalága láhkaásahusa kap. 7:s.
• Árvvoštallan galgá mearridit ahte sáhttá go studeanta dagahit vejolaš vára heakka ovdii, fysalaš ja psyhkalaš dearvvašvuođa ovdii, rivttiid ja sihkarvuođa ovdii mii guoská pasieanttaide, geavaheddjiide, mánáidgárdemánáide, ohppiide, elliide, klieanttaide, elliid eaiggádiide, dahje earáide geaiguin studeanta boahtá leat oktavuođas hárjehallamis dahje boahttevaš virgedoaimmas.
• Studeanta ii sáhte oažžut oahppoduođaštusa jus ii leat árvvoštallojuvvon dohkálažžan ámmáhii. 

Oahput Sámi allaskuvllas main čađahuvvo dohkálašvuođaárvvoštallan: 

• Sámi vuođđoskuvlaoahpaheaddjeoahppu 1.-7. ja 5.-10. ceahkki
• Sámi mánáidgárdeoahpaheaddjeoahppu
• Praktihkkalaš pedagogalaš oahppu
• Dulkaoahppu

Jotkkolaš dohkálašvuođaárvvoštallan:

• Dohkálašvuohta galgá jotkkolaččat árvvoštallojuvvot olles oahpu áiggi, dahkko sihke hárjehallamiin, oahpahusdilálašvuođain, eksámeniin, bagadallamiin ja ságatallamiin.
• Sihke fágaoahpaheddjiin, hárjehallanoahpaheddjin ja earáin geain lea dahkámuš studeanttaiguin, lea ovttasvástádus čuovvut mielde studeanttaid dohkálašvuođas.
• Dohkálašvuođa árvvoštallan boahtá lassin eksámeniidda ja hárjehallamii. Vaikko studeanta oažžu eksámeniid ja hárjehallamiid dohkkehuvvot, de sáhttá goitge árvvoštallojuvvot ahte son ii leat dohkálaš ámmáhii.

Dieđut mat leat relevánta dohkálašvuođaárvvoštallamii:

• Dušše bealit mat sáhttet váikkuhit virgedoibmii, leat relevánta dohkálašvuođaárvvoštallamii. Danin biddjojit vuođđun dat gáibádusat mat leat relevánta ámmáhii masa studeanta lea váldime oahpu.
• Vuosttažettiin leat dasto bealit mat bohtet ovdan oahppodiliin mat leat relevánta.
• Eará dieđut, mu movt studeanta priváhtaeallin dahje bargodilli, sáhttet leat relevánttat jus das leat bealit mat sáhttet váikkuhit virgedoibmii. 

Árvvoštallankriteriijat:

Universitehta- ja allaskuvlalága láhkaásahusa § 7-3:s leat dohkálašvuođa árvvoštallankriteriijat čilgehuvvon. Dás leat dat jorgaluvvon sámegillii. Jus lea eahpádus, de lea dárogielat veršuvdna mii lea gustovaš (geahča láhkaáshusa liŋkka).

Studeanta lea dohkkemeahttun jus okta dahje eanet čuovvovaš kriteriijain leat devdojuvvon dakkár vugiin mii mielddisbuktá ahte studeanta dagaha vejolaš vára sidjiide geaiguin studeanta boahtá leat oktavuođas hárjehallamis dahje boahttevaš virgedoaimmas vrd. § 7-2:

• a. studeanta čájeha váilevaš dáhtu dahje návcca atnit ovddasmorraša, ipmárdusa, siskáneami ja áktejumi sidjiide geaiguin studeanta boahtá leat oktavuođas hárjehallamis dahje boahttevaš virgedoaimmas
• b. studeanta čájeha váilevaš dáhtu dahje návcca ovttasbargat ja hukset luohttámušgaskavuođa ja gulahallat singuin geaiguin studeanta boahtá leat oktavuođas hárjehallamis dahje boahttevaš virgedoaimmas
• c. studeanta boasttutgeavaha gárihuhttinmirkkuid dahje háhká alcces dálkasiid lobihis vugiin
• d. studeanttas leat dakkár váttisvuođat mat dahket ahte son doaibmá hui hejot dan birrasis mas son lea
• e. studeanta čájeha áitima/áittašeami dahje gudnehis leahkinvuogi/láhttema oahppodilis dahje sin ektui geaiguin studeanta boahtá leat oktavuođas hárjehallamis dahje boahttevaš virgedoaimmas
• f. studeanta čájeha menddo unnán iešáddejumi (selvinnsikt) bargguide mat gullet ohppui dahje boahttevaš ámmátrollii
• g. studeanta čájeha várrameahttunvuođa (uaktsomhet) ja ovddasvástádusmeahttunvuođa (uansvarlighet) mii sáhttá dagahit riskka sin ektui geaiguin studeanta boahtá leat oktavuođas hárjehallamis dahje boahttevaš virgedoaimmas
• h. studeanta čájeha váilevaš dáhtu dahje návcca rievdadit dohkketmeahttun leahkinvuogi/ láhttema vaikko sutnje lea addojuvvon bagadallan
• i. studeanta ii nagot čađahit daid ámmátlaš árvvoštallamiid ja doaimmaid maid hárjehallan dahje boahttevaš virgedoaibma gáibida
• j. studeanta čájeha váilevaš dáhtu dahje návcca jođihit oahppanproseassaid mánáide, nuoraide ja rávisolbmuide daid mihtuid ja njuolggadusaid mielde mat gullet doibmii/organisašuvdnii
• k. studeanta ii váldde ovddasvástádusa leat ovdagovvan mánáide, nuoraide ja ollesolbmuide doaimma/organisašuvnna mihtuid ja njuolggadusaid mielde
• l. studeanta čájeha váilevaš dáhtu dahje návcca oaidnit mii dáhpáhuvvá joavkkus dahe luohkás, ja dan vuođul láhčit dili birrasii mii váldá vuhtii mánáid, nuoraid ja ollesolbmuid sihkarvuođa ja sin psyhkalaš ja fysalaš dearvvašvuođa 

Earenoamáš dohkálašvuođaárvvoštallan:

• Earenoamáš dohkálašvuođaárvvoštallan álggahuvvo jus ásahusa ovddasvástideaddji lea vuostáiváldán vuođuštuvvon dahje ákkastallojuvvon eahpedusdieđiheami.
• Áššegeaidnu lea ná:

Mii dáhpáhuvvá go dohkálašvuođa eahpádus lea ovddiduvvon?

1. Oahpu dohkálašvuođa ovddasvástideaddji vuosttáiváldá, iskká ja guorahallá dieđiheami.
2. Dieđiheamit mat čielgasit leat vuođuheamit, eai galgga meannuduvvot. Jus dieđiheapmi ii leat čielgasit vuođuheapmi, galgá rahppot ášši earenoamáš dohkálašvuođaárvvoštallamis.
3. Studeana oažžu čálálaš várrehusa jus earenoamáš dohkálašvuođaárvvoštallama ášši rahppojuvvo.
4. Dohkálašvuođa ovddasvástideaddji galgá bovdet studeanta árvvoštallančoahkkimii, ja sihkárasttit ahte ášši čuvgejuvvo nu bures go vejolaš. Studeanta sáhttá váldit mielde doarjjaolbmo čoahkkimii, ja sáhttá bivdit studeantaáittardeaddji searvat obervatevran. Čoahkkimis galgá čállojuvvot referáhtta mii sisttisdoallá čilgehusa áššis, vejolaš plána viiddiduvvon čuovvulahttimii ja bagdallamii ja eará relevánta dieđut mat bohtet ovdan ságastallamis. Referáhtta sáddejuvvo studenttii ja studeanta oažžu vejolašvuođa kommenteret dan.
5. Jus árvvoštallančoahkkima maŋŋel árvvoštallojuvvo ahte dát ii leat dohkálašvuođaášši, de ášši loahpahuvvo.
6. Jus ášši bisuhuvvo, de studenttii galgá fállojuvvot viiddiduvvon čuovvulahttin ja bagadallan. Dát goitge ii leat gáibádus jus lea čielggas ahte dákkár čuovvulahttin ja bagadallan ii sáhte veahkehit studeanta.
7. Son dahje sii guhtet galget addit studenttii viiddiduvvon čuovvuleami ja bagadallama sáddejit raportta dohkálašvuođa ovddasvástideaddjái. Jus studeanta čájeha reflekšuvnna, rievdama ja ovdáneami, de sáhttá dohkálašvuođa ovddasvástideaddji árvvoštallat ahte studeanta lea dohkálaš joatkkit oahpuin ja boahttevaš virgedoibmii.

8. Dohkálašvuođa ovddasvástideaddji galgá ovddidit ášši dohkálašvuođalávdegoddái dákkár diliin: 

   (a) jus lea čielggas ahte viiddiduvvon čuovvulahttin ja bagadallan ii sáhte veahkehit studeanta

   (b) jus studeanta ii váldde vuosttá fálaldaga viiddiduvvon čuovvulahttimii ja bagadallamii, dahje ii áiggo čađahit plána dása, dahje 

   (c) jus viiddiduvvon čuovvulahttin ja bagadallan ii buvtte dárbbašlaš rievdama dahje ovdánahttima studeanttas.

9. Jus ášši ovddiduvvo dohkálašvuođalávdegoddái, galgá studeanta oažžut dieđu dan birra buori áiggis ovdal čoahkkima, ja oažžut áššedieđuid. Studeanta galgá beassat buktit iežas oaiviliid lávdegoddái ovdal go lávdegoddi meannuda ášši. Studeanttas lea vuoigatvuohta váldit advokáhta maid Sámi allaskuvla gokčá, dan rájes go mearriduvvo ahte ášši ovddiduvvo dohkálašvuođalávdegoddái.
10. Dohkálašvuođalávdegoddi ovddida mearrádusárvalusa Sámi allaskuvlla váiddalávdegoddái (studeantaáššiid lávdegoddái) das ahte lea go studeanta dohkálaš vai ii, jus studeanta galgá olgguštuvvot (utvises) oahpus, man guhkes áigái, ja makkár eavttut leat dasa ahte studeanta galgá beassat joatkkit oahpus. Studeanta sáhttá olgguštuvvot gitta 5 jahkái. Studeanta ii sáhte ohcat eará sullásaš oahpuide Norggás dan áigodagas go olggušteapmi bistá.
11. Sámi allaskuvlla váiddalávdegoddi (studeantaáššiid lávdegoddi) dahká mearrádusa áššis.

• Hálddašanlága njuolggadusat gusttojit sierra dohkálašvuođa árvvoštallama áššiin. Dasa lassin leat universitehta- ja allaskuvlalága kap. 7:s sierra mearrádusat áššemeannudeami ektui, gč. earenoamážit §§ 7-8 - 7-10.
• Dohkálašvuođa ovddasvástideaddjis ja eará allaskuvlla bargiin lea jávohisgeatnegasvuohta dákkár áššiid ektui.
• Son guhte dieđiha eahpádusa ii leat bealli áššis, ja ii oaččo dieđuid ášši meannudeami birra.
• Dohkálašvuođa ovddasvástideaddji sáhttá mearridit ahte studeanta hárjehallan maŋiduvvo dassážii go viiddiduvvon bagadallan lea loahpahuvvon dahje ášši lea mearriduvvon. 

Dohkálašvuođa ovddasvástideaddjit:

Sámi allaskuvllas leat guokte dohkálašvuođa ovddasvástideaddjit:

• Oahpaheaddjeoahpuid dohkálašvuođa ovddasvástideaddji: Inger Ellen Eira Gaup, oahppojođiheaddji
• Dulkaoahpu dohkálašvuođa ovddasvástideaddji: Liv Karin Klemetsen, allaskuvlalektor

Sudnuin sáhttá ságastallat ee.:

• jus leat gažaldagat dohkálašvuođa árvvoštallama hárrái
• jus háliidat ráđđádallat ahte berret go sáddet eahpáhusdieđiheami

Liŋkkat ja resurssat:

Universitehta- ja allaskuvlalága § 12-3 

Universitehta- ja allaskuvlalága láhkaásahusa kap. 7:s.

Veileder til forskrift til lov om universiteter og høyskoler (universitets- og høyskoleforskriften) kapittel 7 Skikkethetsvurderinger-Om veilederen | HK-dir