Skip to main content

Alf Isak Keskitalo: Nielsen/Nesheim ja Lidell/Scott/Jones lexicon buohtastahttin IT bokte giellafilosofiijas

Alf Isak Keskitalo (Guovdageaidnu) 

Nielsen/Nesheim ja Lidell/Scott/Jones lexicon buohtastáhttin IT bokte giellafilosofias

Leksikografia lea olu rievdan elektronihka ovdáneamis IT bokte.moattilot jagis. Lean 15 jagi iskan heuristihka bohtosiid (Gr. εοικα.v Il.2.58) Sámi- ja Greahkagielas, go Prof. Magne Sæbø oinii “de/δε Il.1.43” leamen seamma sátnin goappat gielain SI ja Biipalsearvvi semináras 1975 skápman. 

KN čállinvuohki lea eará go boares Friis vuohki, ja lea maiddái Sámiráđi 1980 vuohkái erohus, ja danin leat čállinvuogi dieđut vealtameahttumat lesikografias. KN vuohki geavahuvvui Norgga Girku 1929 liturgias ja teavsttain. Iskosis (Gr.ισκω.v. Il.16.41) leat 500 Sámi vearbbat Homer teavsttain sullásaš, ¼ oasis (1800.v+) buot heuristihka bohtosiin Sámi ja Greahka lexcion vearbbaid gaskkas, eanaš KN ja LSJ. 

KN lea gehččon čalmiiguin ja LSJ IT bokte. Sullii dan mađe maiddai nomenat ja adj./adv. Leat dološ (Homer) Greahkas (o.m.d. Gr.εργον.a Il.2.436, ja Gr. αλκη.n Il.8.262) Dan láhkái lea sámegiella measta dego suopman dološ dahje arkaialaš Greahkagielas (Homer, nuorta ionia, Samos. «αν dε νάκην ελετ αιγός» Od.14.630) «an de náhkin ealihit gáicca Sámas AIK). 
Maiddái pronomen duála la nuhtmin mesta seamma ienádeamis Sámegielas ja Homeras S.- Gr. («S.doai.p - Gr.δοιώ.p Il.24.698 ja S.soai.p-Gr.σφωέ.p Il.11.12) (Geah. Bagster 1973 xiii (Gr.σφώε.p) Sámegiela duála pronomeniin ja vearbbain lea dalle ankuraston Greahka čálagielas gitta 3000 jagi manjas Samos)(Strabon).(Maηηil Septuaginta 200BC ii leat duála Greahka čálagielas.) 
Muhttin dála Sámi vearbbat leat jienádeami mielde seamma go dološ Greahkas, (Gr.ϊεναι.v S.jienádit.v W741: E.utter ja Gr.ισκω.v Il.16.41 S.iskat.v). Septuaginta Josva.22.5 teavsttas oidno “Gr.ολης.a - S.ollis.a» Egypta Greahkagiela oktavuodas. Borraseamos Minoalaš glyffain (Linear A ja Linear B) soitet oidnot sánit mat muittuhit Sámegiela «báimman», «ruhtta», ja «ieris». Gaskaáigge Konstantinopel lexicon «Suda» (Siida) čajeha čoavddasáni «Gr.αινιττεται.v» (nihttit). Neologismmat nu mo pandemia, pterodaktylos, demokratia, j.n.v. eai lohkko dán oktavuođas, muhto áirras, diggi, sundi, áfaiduvvat, abarrut soitet leat oalle boarrásat. 

Nota: Matsson Magga: «Daaroen-åarjelsaemien baakoegærja» sisttisdoallá unnimusát ca. 700 sátnečilgehusa mat vástidit Davvisámi ja Greahka jienádeami ja oaivila o.m.d. Gr.αττα.n – DS.áddjá.n – ÅS.aajja.n.