Skip to main content

Odne lea vuolláičállon Sámi dutkiskuvlla šiehtadus mii nanne sámi dutkama

Published: 17. Ská 2026
Ođastuvvon: 17. Ská 2026
12
Rektorat Liv Inger Somby Sámi allaskuvllas, Dag Rune Olsen UiTas ja Hanne Solheim Hansen Nuortta universitehtas. Govven: Anne-Marie Gaino

Dál leat Sámi allaskuvlla, UiT Norgga árktalaš universitehta ja Nuortta universitehta rektorat vuolláičállán ovttasbargošiehtadusa álggahit Sámi dutkiskuvla/Dutkeskåvllå/Dotkijeskuvle – Saami Researcher School.  Mihttun lea rekrutteret eambbogiid doavttergrádaide ja boahtteáigge dutkin sámi fágasurggiin. 

-Lean duhtavaš go mii ovttas vuoruhat sámi dutkama ovdáneami ja álggahat dutkiskuvlla mas mihttun lea oččodit eambbogiid vuoruhit doavttergrádaid ja dutkankarriera, dadjá rektor Liv Inger Somby. 

Sámi dutkiskuvla lea oktasaš árvalus Sámi allaskuvllas, Nuortta universitehtas ja UiT Norgga árktalaš universitehtas.  Dáinna álggahemiin de lea mihttun rekrutteret  sápmelaš nuorra dutkiid akademiija suorgái ja movttiidahttit sin geat háliidit álgit doavttergráda ja stipendiáhtan.  Sámi servodagas dárbbašit ollu eanet dutkiid ja dáinna ovttasbargguin sáhttit bidjat buoret fágalašvuođu vai nagodat boahttevaš jagiid rekrutteret ođđa dutkiid, geat ođđa vugiiguin ja dutkamiin muitalit sámi servodaga buriid ja heajut beliid.  Dutkiskuvlla ovttasbargu álggahuvvo juo boahtte jagi, ja mihttun lea ahte dutkiskuvla lea olles doaimmas jagis 2029:s.

Sámi allaskuvla, UiT Norgga árktalaš universitehta ja Nuortta universitehta leat guhkit áigge ovttasbargan Sámi dutkiskuvlla álggahemiin.  Vuosttaš ohcamuš Norgga dutkanráđđái sáddejuvvui skábmamánu 13.b. 2024 man eai dorjon. Dál leat dát golbma ásahusa mearridan ahte oassebealit  geatnegahttojit sirdit iežaset ruđa dán ođđa áŋgiruššandoibmii. Jahkásaččat várrejuvvo 3,5 mill. ruvnnu dása. 

-Lea dehálaš ahte mii, dát golbma ásahusa, bargat ovttas, eat ge gilval daid vátna sámi fágalaš návccain, čehpiin ja gelbbolašvuođas. Mun sávan ja jáhkán ahte Sámi dutkiskuvla lihkostuvvá, ahte mii nagodat rekrutteret eambbogiid sámi dutkamiidda, ja láhčit buoret dili sidjiide geat leat doavttergráda stipendiáhtat.  Sámi dutkiskuvllas de stipendiáhtat ja nuorra easkaálgi dutkit besset čađahit doavttergrádaid ja dutkama dutkiskuvlla vehkiin.  Mii dárbbašat sakka eanet čeahpes nuorra sápmelaš dutkiid geat iežaset dutkanfáttáiguin leat mielde váikkuheamen sámi servodaga dárbbuid, váttisvuođaid ja ovdánan vejolašvuođaid,  dadjá rektor Liv Inger Somby. 

Rektor lohká ahte Sámi dutkiskuvla lea mielde nannemin dutkama kvalitehta ja son háliida buori ovttasbarggu boahttevaš jagiid sámi ásahusaiguin, suohkaniiguin ja bargosajiiguin ja ahte dát ovttasbargu lea miehtá Sámi dásis. 

Dutkiskuvlla vuođđun lea fátmmastan viidát áddejumi sámi dutkamis –  sihke dearvvašvuođafágain ja riektediehtagis, servodatdiehtagis ja humanisttalaš fágaid bokte, gitta fágaidrasttildeaddji dutkanfáttáide.

Áŋgiruššama dárbu

Norggas lea dárbu eanet dutkanvuođut  máhttui ja gelbbolašvuhtii sihke sámi gielain, servodagas, historjjás, kultuvrras ja vuoigatvuođaid birra. Dát lea eaktun dasa ahte mánáidgárddit ja skuvllat, dearvvašvuođa- ja fuolahusbálvalusat, suohkanat, stáhta hálddahusat ja sámi  ealáhusat sáhttet  fuolahit iežaset doaimmaid ja ovddasvástádusa sámi álbmoga ektui.

Duohtavuođa- ja soabahankommišuvnnat buot golmma riikkas, sihke Norggas, Suomas ja  Ruoŧas leat guorahallan guhkesáigge váikkuhusain sámi servodagain máŋga čuohte jagi dáruiduhttimis, suomaiduhttimis ja ruoŧaiduhttimis. Buot golmba kommišuvnna leat deattuhan dárbbu nannet dutkama ja vuoruhit sámi dutkama gelbbolašvuođa nannema

-Gelbbolašvuođa dárbu lea olles servodagas buot dásiin miehtá Sámi ja leat ollu oktasaš fáttát man sáhttá dutkat dahje dutkagoahtit.  Sámi dutkiskuvla lea boađus Norgga kommišuvnna konkrehta árvalusas ahte lea dárbu nannet sámi pespektiivva dutkama, dadjá rektor Somby.

Ovttasbargošiehtadus vuolláičállui Oslos Universitehta- ja allaskuvlaráđi konferánssas.