SÁM-0103 Davvisámegiela álgokurssa 1. oassi

Sámi allaskuvla fállá sámegiela álgooahpu álggahalliide, geat eai máhte hupmat eaige čállit sámegiela. Álgooahppu sáhttá maid heivet sidjiide, geat leat gullan sámegiela, muhto eai huma.

• Oahppočuoggá:15 oahppočuoggá
• Diibmoplána ja deaivvadanplána: Time Edit
• Oahppoáigi: Ovtta lohkanbaji badjel 
• Oahpahan- ja oahppanvuogit: Oahpus leat 2,5 vahku fysalaš beaivečoagganeami, ja muđui eahketoahpahus. Oahpahusa ii leat vejolaš čuovvut neahta bokte.
• Oahpahusgiella: Dárogiella ja sámegiella leat álggus oahpahusgiellan. Sámegiela geavaheapmi deattuhuvvo dađistaga oahpu mannolagas ja geavahuvvo álggu rájes hárjehusaid oktavuođas.
• Oahpahusbáiki: “Barentshuset”, UiT visti, Girkonjárga
• Kursadivat: 1200,- ávnnasdivat ja 500,- lohkanbadjedivat
• Ohcanwebas: Vállje 1999

Sisabeassangáibádusat

Oahppu lea álggahalliide, geat eai máhte hupmat eaige čállit sámegiela. Forskrift om opptak til høyere utdanning vuođul álgokurssaide ja lohkanbadjeohppui ii gáibiduvvo oppalaš lohkangelbbolašvuohta jus ohccis lea sámi gullevašvuohta daid njuolggadusaid vuođul maid ásahus lea mearridan. Mearrádus guoská sidjiide geain lea sámi gullevašvuohta čuovvovaš čuoggáid vuođul 
• Sápmelaš gii lea massán giela, ja gii háliida oahppat sámegiela, dahje 
• Bargi almmolaš ásahusas sámegielat guovllus gii háliida oahppat sámegiela, dahje 
• Eará (omd. ohcci orru sámi bearrašis dahje sámi guovllus ja háliida oahppat sámegiela) 

Oahpus leat 15 oahpposaji. Ohcciid vuoruheapmi dahkko Sámi allaskuvlla sisaváldinnjuolggadusaid § 5-4 (2) vuođul ja oahpposajit vuoruhuvvojit čuovvovaččat: 
1. Sápmelaččat geat leat massán giela, ja geat háliidit oahppat sámegiela 
2. Bargit almmolaš ásahusain sámegielat guovlluin geat háliidit oahppat sámegiela 
3. Earát (omd. ohccit geat orrot sámi bearrašis dahje sámi guovllus ja háliidit oahppat sámegiela)

Ohccit galget čállit motivašuvdnareivve mas čilgejit guđe čuoggá vuođul ohcet oahpposaji.

Sisdoallu

Gulahallanbiras láhččojuvvo earret eará geavatlaš doaimmaide. Studeanttat sámástit gaskaneaset ja oahpaheddjiiguin barggadettiin. Guovddáš oahppotemát čatnasit sámi árbevieruide, birgejumiide ja duovdagiidda. Temáid láidestanbajilčállagat leat: 

Lagašbiras 
- ieš ja bearaš 
- báikedoallu ja huksehusat 
- bivut 
- servvoštallan ja bálvalusdilálašvuođat 

Birgen 
- áigedoahpagat (diibmu, jándor, mánut, jahkeáigodagat) 
- dálki, johtin ja dádjadeapmi 
- luonddunamahusat ja báikenamat 

Servodatlaš dilálašvuođat 
- dáidda, duodji, girjjálašvuohta, osku ja musihkka 
- sámegielat ásahusat 
- media ja eará gulahallangaskaoamit 

Cealkkaoahpa, hápmeoahpa ja jietnadatoahpa ovttageardáneamos vuođđoáššit gieđahallojuvvojit. Sátneluohkáid sojahanminstariid ja dássemolsašumi oahpahallat giehtalagaid geavatlaš doaimmaiguin iešguđet birrasiin. Jietnadatoahppa čatnasa lunddolaččat njálmmálaš giellageavaheapmái.

Gáibádusat beassat eksámenii

- Studeanta lea geatnegahtton čuovvut 80 % oahpahusas. 
- Oanehis njálmmálaš ovdanbuktimat searválaga joavkolahtuiguin (unnimustá 5 háve) iešguđet temáid oktavuođas olles luohkkái. 
- Reflekšuvdnaloggat mas árvvoštallá iežas gielalaš ovdáneami (unnimustá 3 logga ja juohke logga galgá leat sullii 0,5 siiddu) 
- Prošeaktabargui (eanemustá 3 studeantta) searvan ja njálmmálaš ovdanbuktin (sullii 10 minuhta). Sámegiela geavaheapmi bargoproseassa vuolde deattuhuvvo. Prošeakta galgá vuođđuduvvot dasa mii lea relevánta oahpu sisdoalu ja máhtolašvuođa ektui. 
- Teaksta (1 siidu) mas čájeha iežas gielalaš máhtu. Prošeaktabarggu temá addá jođu čállit teavstta. 

Ovdal eksámendilálašvuođa vállje studeanta bargomáhpas osiid čájehanmáhppii

- 1 dialoga dahje ságastallan joavkobarggu vuođul 
- 1 reflekšuvdnalogga 
- 1 temábargu 
- 1 teaksta prošeaktabarggu vuođul 

Barggut galget sisabuktojuvvot šihttojuvvon áigemearrái ja dohkkehuvvot fágaoahpaheaddjis

Eksámen

Oktagaslaš njálmmálaš eksámen čájehanmáhpa vuođul mii bistá sullii 15 minuhta. Árvvoštallamis deattuhuvvo njálmmálaš giellageavaheapmi. Eksámen árvvoštallo ceavzán dahje ii ceavzán.