MA - Prográmma

SVUO Sámi vuođđoskuvlaoahpaheaddjeoahpu 5.-10. ceahki mastergráda

Beroštat go sámegielas ja sámi oahpahusas? Boađe Sámi allaskuvlii lohkat sámi oahpaheaddjeoahpu ja ráhkkanit máilmmi deháleamos ámmáhii! Sámi oahppit dárbbašit du!

Min sámi vuođđoskuvlaoahpaheaddjeoahppu 5.-10. cehkiide addá dutnje vuođu oaidnit juohke oahppi ja oahppijoavkko ja heivehit oahpahusa su ja sin dárbbuid ektui. Sámi allaskuvlla oahppu lea earenoamáš go vuođđuduvvo sámegillii ja sámegiela diliide iešguđet guovlluin.  Dán oahpus don nannet iežat sámegiela fágalaččat ja mo gielain bargá vuođđoskuvllas gaska- ja nuoraidskuvladásis.

  • Oahpahusgiella: Sámegiella. Sáhttet leat logaldallamat ja seminárat maiddái eará gielaide.
  • Oahpahusbáiki: Oahpahus lágiduvvo neahta bokte ja deaivvademiin Sámi allaskuvllas.
  • Viđa jagi masteroahppu, ollesáiggis
  • 300 oahppočuoggá(oč)
  • Hárjehallamat vuođđoskuvllain sihke Norggas, Ruoŧas ja Suomas
  • Prográmmaplána

 

Oahpu birra

Sámi allaskuvlla oahpaheaddjeoahppu guovddážis lea sámi kultuvra, sámi oahppanoaidnu ja -mállet, luondu ja bistevaš birgen, árbevirolaš máhttu ja eamiálbmotperspektiiva. Sámegiella fágačiekŋudeapmi, fágadidaktihkka ja oahpaheaddjeámmát leat oahpu guovddážis. Dákkár dási oahppu ii fállojuvvo eará sajes. 

Oahppu deattuha fágačiekŋudeami sámegiellafágii ja guovtti eará oahpahusfágaide (skuvlafágaide), main didaktihkkaoassin lea mo fága oahpaha ohppiide dáin luohkkácehkiin. Maŋemus oahppojagi studeanta vállje sámegiela siskkobealde fáttá ja čađaha masterdutkosa. Oahpu sisdoallu lea sámegiella 150 oč (oahpahusfága 1), pedagogihkka ja oahppimáhttu 60 oč, oahpahusfága 2  60 oč, ja oahpahusfága 3 dahje molssaeaktun skuvlarelevántafága 30 oč. Oahpahusfága 2 ja 3 sáhttet leat servodatfága, matematihkka, duodji, luonddufága, lášmmohallan ja nu ain.  Skuvlarelevántafága sáhttá leat omd. pedagogihkka ja árbevirolaš máhttu, earenoamášpedagogihkka ja nu ain.

Oahpahusfágavejolašvuođat rievddadit jagis nubbái, ja dáid mearrida Sámi allaskuvlla stivra jahkásaččat.  Hárjehallamat leat čadnon buot fágaide ja čađahuvvet vuođđoskuvllain iešguđet guovlluin Sámis. Oahpu áigge lea sierra šiehtadusa vuođul vejolaš vuolgit lonohallamii eará skuvllaide dahje olgoriikii.   

Oahpu lágideapmi

Oahpahus fállojuvvo neahttaoahpahussan ja deaivvademiiguin Sámi allaskuvllas. Neahttaoahpahus lágiduvvo neahttaluohkkálanjas gos studeanttat gulahallet fágaoahpaheddjiiguin ja eará studeanttaiguin. Neahttaluohkkálanjas leat maid logaldallamat ja studeanttabarggut. Deaivvadeamit Sámi allaskuvllas bistet vahku hávális, ja leat sullii njeallje- viđa  geardde jahkebealis.  Hárjehallamat leat dehálaččat oahpaheaddjeoahpuin go dalle beasat oahpahallat oahpaheaddjin. Hárjehallamat čađahuvvot skuvllain miehtá Sámi.

Bargovejolašvuođat

Sámi oahpaheaddjeoahpuin olahat ámmáha mainna birget gos ihkinassii orošit. Sámegielat oahpaheaddjit leat earenoamáš bivnnuhat, ja sii geat dasa lassin leat sámi oahpu váldán leat earenoamáš gelbbolašvuođa háhkan maid skuvllat miehtá Sámi ja olggobeale Sámi guovlluid dárbbašit. Sámi oahpaheaddjeoahppu addá máŋggabealat gelbbolašvuođa sihke gielalaččat, fágalaččat ja olmmošlaččat bargat ohppiiguin, oahpahusain, fágaiguin ovdánahttimiin ja dutkamiin skuvllas. Oahppu maid addá vuođu bargat jođihemiin, oahppo- ja bajásšaddansuorggi áššiiguin, ja muđui sámi ja eamiálbmotáššiiguin.

Stipeandavejolašvuođat

Sámi vuođđoskuvlaoahpaheaddjeoahpuin leat earenoamáš buorit vejolašvuođat oažžut liigestipeanddaid. Norgga loatnakássas lea ovdamearkka dihte vejolaš oažžut sihkkojuvvot gitta 210 000 ruvnno loanas, go lohká sámegiela 60 oč oassin oahpaheaddjeohppui. Oahpaheaddjeoahppu addá maid vejolašvuođa oažžut gitta 60 000 ruvnno stipeandda Sámedikkis, ja vejolašvuođa ohcat stipeandda Seminarii Laponici foanddas.

Eambbo dieđut Sámedikki stipeandda birra dáppe.

Filesize: 180 KB

Sisabeassangáibádusat

  • Oppalaš lohkangelbbolašvuohta ja unnimusat 35 skuvlačuoggá.
  • Norgga bealde ohcciin gáibiduvvo unnimusat árvosátni 4 matematihkas (224 diimmu) dahje ceavzán juogo S1, S2, R1 dahje R2,
  • Ja unnimusat árvosátni 3 dárogielas ja sámegielas oktii. Eambbo dieđut dás
  • Suoma-, Ruoŧa-, ja Ruošša bealde ohcciin galgá vástideaddji árvosátni matematihkas ja iežaset riikka majoritehtagielas ja sámegielas.
  • Suoma ohcciin gáibiduvvo čuovvovaččat:
    • Dus fertejit leat unnimusat 35 skuvlačuoggá (loga eambbo dáppe (dárogillii))

    • Matematihkkaárvosátni 4:  gáibiduvvo árvosátni 4 dahje buoret matematihkkafágas (224 diimmu) Norgga joatkkaskuvllas. Don deavddát árvosátnegáibádusa jus dus lea:

      • Árvosátni 8 dahje buoret oanehis (kort) dahje dábálaš (allmänn) matematihkas, 6 kurssa loahppaduođaštusas/ Lukion päästotodistus dahje

      • Árvosátni 5 dahje buoret oanehis (kort) dahje dábálaš (allmänn) matematihkas, 7 kurssa loahppaduođaštusas/ Lukion päästotodistus

      • Árvosátni 5 dahje buoret guhkes (lång) dahje čiekŋudeaddji (fordjupad) matematihkas, 10 kurssa loahppaduođaštusas/ Lukion päästotodistus

      • Cum laude approbatur (C) matematihkas studentereksamenis / Ylioppilastutkintotodistus

        Jus dus lea oanehis (kort) dahje dábálaš (allmänn) matematihkas árvosátni 6, de sáhtát ohcat matematihka ovdakursii. Jus it deavdde matematihkka árvosátnegáibádusa, de fertet čađahit matematihka Norgga joatkkaskuvllas ja olahit árvosáni 4 dahje buoret.

    • Dárogiela ja sámegiela árvosátnegáibádus: gáibiduvvo unnimusat gaskamearalaš árvosátni 3 dahje buoret dárogielafágas Vg3 (309 diimmu) dahje sámegielafágas (309 diimmu) oktii. Don deavddát dán gáibádusa jus dus lea:

    • Árvosátni 6 dahje buoret ruoŧagielas ja sámegielas loahppaduođaštusas / Lukion päästotodistus dahje 

    • Árvosátni Cum Laude Approbatur dahje buoret ruoŧagielas ja sámegielas oktii studenteksamenis / Ylioppilastutkintotodistus

  • Ruoŧa ohcciide gávdnojit dieđut dáppe (dušše dárogillii)

  • Jus deavddát sisabeassangáibádusaid sámi vuođđoskuvlaoahpaheaddjeohppui boares ortnega mielde, muhtto it deavdde gáibádusa mas gáibiduvvo unnimusat árvosátni 4 matematihkas, de sáhtát ohcat beassat searvat ovdakursii. Ovdakursii ozat oktasaš sisaváldima bokte, www.samordnaopptak.no.
  • Dát mearkkaša ahte jus dus lea gaskamearalaš árvosátni gaskkal 3,00 ja 3,99 matematihkas (224 diimmu)
    • De don sáhtát ohcat beassat ovdakursii mainna sáhtát gokčat gáibádusat mas gáibiduvvo unnimusat árvosátni 4 matematihkas. Ovdakursa fállojuvvo suoidnemánus neahttaoahpahussan ja nášunála loahppaeksámen lea borgemánu álggus.
  • Unnimusat 3,00 dahje buoret gaskamearalaš árvosátnin dárogielas ja sámegielas oktii ja unnimusat 35 skuvlačuoggá.